چرا هوش مصنوعی هنوز موتور رشد اقتصاد آمریکا نشده است؟

در دو سال اخیر، هوش مصنوعی به مهم‌ترین محور سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ فناوری آمریکا تبدیل شده است. شرکت‌هایی مانند Meta، Amazon، Google و OpenAI ده‌ها میلیارد دلار صرف توسعه مدل‌های پیشرفته و احداث دیتاسنترهای عظیم کرده‌اند. برآوردها نشان می‌دهد مجموع سرمایه‌گذاری‌ها در سال جاری می‌تواند به حدود ۷۰۰ میلیارد دلار برسد.

با این حال، بر خلاف انتظارات بازار سرمایه و روایت‌های سیاسی، این هزینه‌کرد عظیم هنوز اثر محسوسی بر رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) آمریکا در سال ۲۰۲۵ نداشته است.

برای دسترسی به اخبار و حواشی جدید سینما و به روزترین مقالات تکنولوژی، همچنین جهان بی پایان ویدیو گیم حتما به پلیفای سربزنید و از تماشای کانال یوتیوب ما غافل نشوید.

دیدگاه گلدمن ساکس: رشد کمتر از تصور عمومی

یان هاتزیوس، اقتصاددان ارشد Goldman Sachs، اخیراً اعلام کرده که سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی «عملاً سهمی در رشد GDP آمریکا در سال ۲۰۲۵ نداشته‌اند». به گفته او، بزرگنمایی قابل توجهی درباره نقش این مخارج در رشد اقتصادی صورت گرفته و اثر واقعی بسیار محدودتر از تصورات رایج است.

این ارزیابی در تضاد با مواضع برخی سیاستمداران از جمله Donald Trump قرار می‌گیرد که سرمایه‌گذاری در AI را تضمین‌کننده برتری اقتصادی آمریکا می‌دانند.

چرا هزینه‌های هوش مصنوعی به رشد داخلی منجر نشد؟

۱. اثر واردات بر محاسبات GDP

یکی از مهم‌ترین دلایل، ساختار زنجیره تأمین جهانی است. بخش قابل توجهی از تراشه‌ها و تجهیزات پیشرفته مورد نیاز برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی در کشورهایی مانند Taiwan و South Korea تولید می‌شود.

در محاسبات تولید ناخالص داخلی، واردات از GDP کسر می‌شود. بنابراین، هرچند شرکت‌های آمریکایی میلیاردها دلار خرج می‌کنند، بخشی از این پول عملاً به اقتصاد کشورهای صادرکننده افزوده می‌شود نه اقتصاد آمریکا.

۲. فاصله زمانی میان فناوری و بهره‌وری

تجربه تاریخی نشان می‌دهد انقلاب‌های فناورانه بلافاصله در آمارهای کلان اقتصادی منعکس نمی‌شوند. اینترنت در دهه ۱۹۹۰ نیز سال‌ها طول کشید تا اثر بهره‌وری آن در داده‌های رسمی دیده شود.

هوش مصنوعی هنوز در مرحله پیاده‌سازی، آزمایش و انطباق سازمانی قرار دارد. بسیاری از کسب‌وکارها از ابزارهای AI استفاده می‌کنند، اما تغییر ساختاری در مدل‌های عملیاتی هنوز به‌طور گسترده رخ نداده است.

۳. رشد بازار سهام لزوماً به معنای رشد اقتصادی نیست

افزایش ارزش سهام شرکت‌های فناوری، بیشتر منعکس‌کننده انتظارات آینده است تا عملکرد واقعی فعلی. بازار سرمایه معمولاً جلوتر از اقتصاد حرکت می‌کند. رشد شاخص‌های بورسی الزاماً به معنای افزایش تولید، اشتغال یا بهره‌وری در کوتاه‌مدت نیست.

آیا هوش مصنوعی در آینده رشد ایجاد خواهد کرد؟

عدم تأثیر کوتاه‌مدت به معنای بی‌اثر بودن بلندمدت نیست. سه سناریو قابل تصور است:

1. اثر تأخیری: با گسترش کاربردهای صنعتی، رشد بهره‌وری در سال‌های آینده ظاهر شود.

2. اثر محدود: AI عمدتاً حاشیه سود شرکت‌های بزرگ را افزایش دهد، نه کل اقتصاد را.

3. اثر تحول‌آفرین: در صورت ادغام عمیق در صنایع سنتی، موج جدیدی از رشد ساختاری شکل بگیرد.

در حال حاضر، داده‌های موجود بیشتر با سناریوی «اثر تأخیری» سازگار است.

مسئله اندازه‌گیری؛ چالش اقتصاددانان

یکی از مشکلات اساسی، نبود ابزار دقیق برای سنجش اثر واقعی AI بر بهره‌وری است. بسیاری از مدیران اجرایی اعلام کرده‌اند که با وجود استفاده گسترده از هوش مصنوعی، هنوز افزایش چشمگیر بهره‌وری یا تغییر در اشتغال مشاهده نکرده‌اند.

این موضوع نشان می‌دهد فاصله میان «استفاده آزمایشی» و «تحول ساختاری» همچنان زیاد است.

جمع‌بندی

هوش مصنوعی بدون تردید یکی از مهم‌ترین فناوری‌های عصر حاضر است. اما داده‌های سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد:

• سرمایه‌گذاری عظیم انجام شده

• زیرساخت‌ها در حال توسعه‌اند

• هیجان بازار ادامه دارد

اما رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا هنوز به شکل ملموس تحت تأثیر این موج قرار نگرفته است.

شاید همان‌طور که در انقلاب دیجیتال رخ داد، اثر واقعی هوش مصنوعی نه در هیاهوی اولیه، بلکه در تغییرات آرام و عمیق سال‌های آینده نمایان شود.

در انتها از شما عزیزان دعوت میشود که برای مطالعه مقاله مربوط به زندگی نامه و بیوگرافی آلفرد نوبل: زندگی مردی که جهان را تغییر داد کلیک کنید.