نقد و معرفی فیلم Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery

نقد «Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery» فرنچایز تیز و برنده رایان جانسون در تازه ترین معمایش کمی از بُرش خود را از دست داده است.

فرنچایز «چاقوکشی» بدون تردید در طول سه فیلم اخیرش رشد کرده است. «Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery» از ماجراهای کشیش «فادر براون» نوشته‌ی جی. کی. چسترتون الهام می‌گیرد. این قسمت کمی تیره‌تر از دو فیلم اول، یعنی «Knives Out» و «Glass Onion» – است، اما با وجود تمرکز تازه‌اش بر مذهب و دیدگاه‌های دو کشیش کاملاً متفاوت، مونسینیور ویکس (جاش برولین) و فادر جاد (جاش اوکانر)، باز هم در مرکز خود حول محور طمع می‌چرخد؛ با بحث‌هایی درباره ایمان که در دل داستان تنیده شده اند.

همراه پلیفای باشید.

رایان جانسون، نویسنده و کارگردان اثر، این بار از حال و هوای آگاتا کریستی فاصله می‌گیرد و به سمت فضایی نزدیک‌تر به ادگار آلن پو می‌رود، اما نتیجه، ضعیف‌ترین فیلم از میان سه قسمت «Knives Out» شده است. هرچند با گروه تازه‌ای از شخصیت‌ها روبه‌رو هستیم که هرکدام انگیزه‌ای برای کشتن ویکس دارند که آدم خوش‌اخلاقی هم نیست و از جاد به‌مراتب منفورتر است، با وجود این‌که جاد گذشته‌ی تیره‌تری پیش از کشیش شدن دارد – این شخصیت‌ها سطحی‌تر از دو قسمت قبلی طراحی شده‌اند. روابط و دینامیک بین آن‌ها نه آن‌قدر زیرکانه است و نه به همان اندازه پیچیده.

حتی خود بنوا بلان (دنیل کریگ) – که هنوز هم با بازیِ کارآگاه شوخ‌طبعش سرگرم‌کننده است – این‌جا دیگر مثل همیشه در مرکز داستان قرار ندارد. او کمی آرام‌تر و «کم‌رنگ‌تر» از حالت معمول است؛ احتمالاً چون مذهبی نیست و این پرونده، از نظر او نامأنوس‌ترین موقعیتی است که تاکنون با آن روبه‌رو شده. بلانک همچنان مشتاق است، اما بیشتر ساکت و ناظر. البته ما نمی‌دانیم از آخرین باری که او را دیده‌ایم در زندگی‌اش چه گذشته، اما معلوم است که بخشی از تیزهوشی و تیزی همیشگی‌اش را از دست داده است.

معما هنوز پر از پیچ‌وخم و غافلگیری است و گاهی هم هوشمندانه و سرگرم‌کننده عمل می‌کند، اما در عین حال چیزی کم دارد. انگار فیلم تلاش می‌کند درباره مذهب، کشش قدرت و پول، و کسانی که از آن سوءاستفاده می‌کنند، تأملی عمیق داشته باشد، اما نتیجه تا حدی توخالی از کار درآمده است. با این حال، آن زمینۀ محکم ایمان در شخصیتِ اوکانر، یعنی فادر جاد، پیدا می‌شود. او سعی می‌کند تا جایی که می‌تواند کار درست را انجام دهد؛ به شکلی معنوی است که هیچ‌کس دیگری در فیلم نیست و ما آرزو می‌کنیم این صداقت در ایمان در او باقی بماند.

گروه بازیگران «Wake Up Dead Man» قوی‌ترین بخش فرنچایز نیست

شخصیت‌ها از سطحی فراتر نمی‌روند و پیوند عمیق‌تری ندارند

بلانک در این پرونده با فادر جاد همراه می‌شود و رابطه آن‌ها یکی از بهترین بخش‌های فیلم است. ترکیب‌شان خوب جواب می‌دهد؛ نگاه بدبینانه‌ی بلانک به باور و ایمان در نقطه مقابل دیدگاه جاد قرار دارد. با این حال، این دو درباره اختلاف نظرهایشان وارد جدل مستقیم نمی‌شوند، احتمالاً چون جاد آدمی فهمیده‌تر و پذیراتر است. آن‌ها به‌خوبی با هم «کلیک» می‌کنند و نوعی نیاز جالب در بلانک می‌بینیم که می‌خواهد از جاد در برابر دیگران – از جمله «جرالدین» (میلا کونیس)، افسر مسئول پرونده – محافظت کند. شیمی بازیِ کریگ و اوکانر عالی است و هر صحنه‌ای که با هم حضور دارند را به سطح بالاتری می‌برند.

اما بقیه شخصیت‌ها به‌جز بازی پررنگ و اغراق‌آمیزِ جاش برولین که در نقش کشیشی رادیکال کاملاً قابل‌باور است و جماعت را از کلیسایش فراری می‌دهد، و گلن کلوز در نقش «مارتا»، زنی با ایمانی راسخ که گذشته‌ای مشترک با ویکس دارد – به‌اندازه کافی پرداخت نمی‌شوند. با وجود یک گروه بازیگری چشمگیر که شامل کری واشینگتن، جرمی رنر و اندرو اسکات و دیگران است، فیلم در تعمیقِ شخصیت‌ها شکست می‌خورد. برخی انگیزه‌هایشان قابل‌قبول است، اما برخی دیگر انگار فقط هستند تا به‌عنوان «مظنون‌های انحرافی» (red herring) عمل کنند. مهم‌تر از همه، آن‌ها کم‌پرداخت و نانوشته می‌مانند و همین باعث می‌شود فیلم در بسیاری لحظات حال‌وهوایی بی‌رمق پیدا کند.

فیلم شاید جدی‌تر از دو قسمت قبلی باشد، اما همچنان به‌خوبی لحظات طنز دارد. اتفاقی دراماتیک رخ می‌دهد و لحظه‌ای بعد مخاطب می‌خندد. این تعادل ظریف در بیشتر مواقع حفظ می‌شود. با این‌ حال، تعداد لحظات افت ریتم و سکون، از تعداد دیالوگ‌های تیز و نیش‌دار بیشتر است. جانسون هنوز هم مخاطب را غافلگیر می‌کند، اما فرنچایز با این قسمت بخشی از استواری و اعتمادبه‌نفس قبلی‌اش را از دست داده است.

با وجود این ضعف‌ها، «Wake Up Dead Man» همچنان تماشایی است. لحظات جذاب خود را دارد، چیزهای زیادی برای فکر کردن در داستان هست، و بازی‌ها دست‌کم خوب هستند، اگرچه شاید در حد «درخشان» نباشند. مشکل این‌جاست که هنگام تماشای فیلم، مدام این احساس به سراغتان می‌آید که همان شور و هیجان معماییِ قبلی دیگر وجود ندارد یا کم‌رنگ‌تر شده است.

«Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery» در سال ۲۰۲۵ در جشنواره فیلم تورنتو (TIFF) برای اولین‌بار نمایش داده شد. این فیلم از ۲۶ نوامبر در تعدادی سینمای منتخب اکران می‌شود و از ۱۲ دسامبر در نتفلیکس در دسترس خواهد بود.

پیوند تکان‌دهنده ویل و وکنا در فصل ۵ استرینجر تینگز برای مطالعه کلیک کنید.